Tarım ve İnsan Sergisi

Paylaşın:

Facebook Twitter Google

Geçen hafta başıydı sanırım, Çorum Sanat Müzesi ve Galerisi'nde, Tarım ve İnsan konulu bir fotoğraf sergisi açılacağını öğrendim yerel medyadan. Şehrimizde, giderek artan kültür-sanat etkinliklerine bir yenisinin ekleneceği için ayrıca sevindim. Hem sevindim  hem de sergilenecek eserleri merak ettim. Fakat açılışa katılamadım. Sergiyi gezmeye kararlıydım.
*
Çarşamba günüydü, soğuk ve sisli bir gündü. Çorum Sanat Müzesi ve Galerisi'ndeki sergiyi aklıma alarak yola çıktım. Yol boyu insanın toprakla ilişkisini düşünmeye çalıştım. Tarımdaki gelişmelerle insanlığın gelişimi arasındaki çok yönlü ilişkileri hakkıyla kavramak kolay değil... Konu geniş ve ayrıntılı. Kültürler, medeniyetler, milletler, ülkeler, kıtalar, ovalar, ırmaklar, kazma kürekten modern aletlere, öküzden- attan traktöre-biçerdövere, beş-on koyunluk hayvancılıktan bir kaç yüz binlik çiftliklere, dünya ölçeğindeki tarımsal işletmelere..  Konu geçekten çok boyutlu. Zaman ve mekan açısından Hz. Adem babamızdan bugüne değin uzayıp gelen bir çalışma alanı ve süreci.
*
Çorum Sanat Müzesi ve Galerisi'ne uzun  bir merdivenle iniliyor. Bu iniş halinde oluşan dikkat, kişiyi az sonra göreceklerine hazırlıyor sanki. Ayak düzlüğe erince, solda Çorum'a ait bir fotoğrafla yüzyüze geliyorsunuz. Saat Kulesi'nin hemen dibinde yolcu bekleyen faytonlar, siyah beyaz bir manzara, hayatın atlı dönemini belgeler gibi duruyor. Tarım ve hayvancılığa dayanan bir şehir hayatını hatırlatan çarpıcı bir görüntü. Çorum'a o noktadan bakıp bu günkü gelişimi anlamak, hakikaten  insanın ufkunu açıyor.
Merdivenin sağında sergi fotoğrafları başlıyor. 17-28 Ocak 2017 tarihlerinde açık kalacak olan sergi bu soğuk kış günlerinde uyandırdığı izlenimlerle insanı ferahlatıyor. Ülkemizin  her köşesinden rengarenk , iç açıcı manzaralar. Toplam altmış eser son derece özenli hazırlanmış bir sergi. Fotoğrafların hepsinin sahibinin adı, yaşadığı şehir, çekiliş tarihi, çekiliş yeri, fotoğrafçının eserine verdiği isim. Fotoğraflar, 2011-2015 arası yıllarda Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını açtığı yarışmaya katılmış eserlerden bir seçki. Fotoğraflar usta işi. Çekimde kullanılan makinalar da donanımlı olmalı ki böyle eserler çıkmış ortaya. Çekimlerde genelde geniş mekan kullanılmış. Doğadaki canlılık, çeşitlilik, renklilik, hareketlilik eserlere yansımış. Coğrafyamızın, vatan coğrafyamızın  güzelliklerine bir kez daha hayran oluyoruz.
Sergi insana çok şey anlatıyor. Yaklaşık olarak yarım saat kadar kalabildim sergide. İnsan, ana figür fotoğraflarda. Bu doğal bir durum; çünkü, tarım insanın yaptığı nitelikli bir faaliyet. Geçim var işin içinde. Tarım, ekonomiktir her şekilde, çünkü onu yapanların hayatını biçimlendiren kapsamlı  bir faaliyettir. İnsanın toprakla ilişkisi derinliklidir. İnsana gerekli olan bir çok unsur verimlilik adına toprağa da gereklidir: Hava, su, ısı, ışık. Bunlar olmadan insan yaşayamaz, insana hizmet edecek düzeyde toprakta da canlılık-verimlilik olmaz. Buradaki ortaklığı, benzerliği  toprak insanı çok iyi bilir. Aşık Veysel'in meşhur şiiri olan Toprak, bu bilincin eseridir. Sergiyi gezerken, Veysel'in yanık sesinden şiirini bir türkü olarak kulaklarımda hissettim. Diyor ki ozan:
"Dileğin var ise iste Allah'tan
Almak için uzak gitme topraktan
Cömertlik toprağa verilmiş Hak'tan
Benim sadık yarim kara topraktır"
Toprak, hayvansız olmaz haliyle. İnsandan sonra fotoğraflarda yer alan ikinci figür, hayvanlardır: Koyunlar, atlar, öküzler, köpekler, kazlar, tavuklar, atlar, kuşlar, balıklar.. Eserlerde, hayvanların insan yaşamındaki yeri konusunda  ilginç ve anlamlı görüntüler var.
*
Tarım, modern hayat  ve insan.
Hayatla beraber tarım da değişti dünyada. Endüstriyel bir alan olma yolundaki tarım çalışmaları, diğer üretim ve tüketim alanlarıyla bütünleşiyor giderek. Tarımda, ekonomi ilminin gereklerini yerine getiren işletmecilik dönemi başladı dünyada. Fotoğraflarda bu anlayışın örnekleri de görülüyor. Sergiyi gezerken bazı fotoğraflardan evrensel ölçekli köklü yönelimleri, değişimleri örnekleyen eserlerle de karşılaşıyoruz. Şehirleşme, sanayileşme, nüfus artışı, evrensel rekabet koşulları üretim biçimlerini daha modern tekniklerle yapmayı gerektiriyor.
Tarım, makina ile yapılıyor artık. Ekim,  dikim, üretim teknikleri, hasat, pazarlama.. Tümü ekonomi biliminin sistematiği içinde düzenleniyor. 
*
Galerinin merdivenlerinden çıkarken, fotoğrafların anlattığı en az altmış toprak kokan insanın hikayesini geride bıraktığımı biliyordum. Sergiyle arama duvar girince, daha ilk adımımda yağmurla karşılaştım. Toprak, yağışı sever. Onunla şenlenir, onunla donanır. Toprak insanı da öyledir. Fotoğraflarda görülen toprakta çalışan çiftçilerle sürüsünü otlatan çobanların yağmur altındaki telaşsız yürüyüşleriyle Gazi caddesinde yavaş yavaş ilerledim. O çalışanlar için, o rahmetle ıslanmanın ne demek olduğunu yaşayarak öğrenenlerdenim.