Düzenlilik Fikri

Paylaşın:

Facebook Twitter Google

Yaşamı güzelleştirmektir insanın amaçlarından biri. Onun için çalışır didinir. Gecesini gündüzüne katar, her türlü fedakarlığa katlanır yeri gelince. Yemesinden içmesinden kısar. Uykusundan, istirahatinden feragat eder.  
Öyle ya, hayat bu; eldeki dünyalık sermayelerin başta gelenidir o. Herkes  bir yaşam düzeni kurmanın peşindedir kendince. Elinden gelenin en iyisini yapıp bunu gerçekleştirmeyi gaye edinerek adım adım o gayeye ulaşmaya uğraşır durur. Kişisel bir hayat düzeni, akışı, seyri, üslubu, tarzı oluşturmanın gayesiyle devam eder koşmaya.
*
Kişisel hayat düzeni oluşturmak kolay mıdır? Değil elbette. 
İyi, güzel, kaliteli, nitelikli, bütünlüklü olup da ne var ki kolaylıkla ulaşılan? Bunun için lazım olanların bazılarını sayıverelim hemen:
Emek lazım. Zaman lazım.  Fikir lazım. Duyarlılık lazım. Eğitim lazım. Bilgi lazım. Sabır lazım. Birikim lazım. İrade lazım. Dikkat lazım. İç disiplin lazım. Erdemli bir yaşam anlayışı lazım. İlkeler lazım. Zevk-i selim, akl-ı selim lazım. Akıl ve mantık katkısı lazım yapılan her türlü  iş ve işlemleri kapsayan…
 Yaşanılan dönemin  de dünya ölçeğinde elverişli olması gerek tabii ki. Mesela, şu modern dünya aleminde kişinin kendi üslubunu gönlünden geçene göre oluşturabilmesi ne derece mümkün!
*
İnsan için düzenlilik ne kadar gereklidir!
Dünyanın bir çok kültüründeki bilgelik birikimleri bu konuyu işliyor. Öğüt kitapları konuyu ayrıntılı bir biçimde yorumluyor, öneriler sunuyor. Kutadgu Bilig isimli eserimizin ana temalarından biri de düzenlilik fikrinin yaşam üslubuna dönüşümünü temellendirmektir.
Düzenli, tertipli olmak kişisel gelişimde önemli bir kazanımdır tarih boyunca.
Düzenliliğin önemini, biz onun olmadığı halleri görerek daha iyi anlarız. Örneğin, evimizdeyiz. Sıradan özel eşyalarımızın yerleşiminde bir düzen yoksa.. Dağınıksa.. Kullanıma hazır halde değilse her an.. Aradığımızda bulmamız epeyce zamanımızı alıyorsa. Yine, kişisel  yaşamımızda bir bakıma planlama yoksa..  Zamanımızı, ekonomik imkanlarımızı, enerjimizi kullanmada genel hatlarıyla da olsa bir plandan yoksunsak.. İşimiz zor demektir. Yaşamımızda düzensizlik, tertipsizlik, verimsizlik anlamı taşıdığı gibi sıkıntıların da sebebi olabilir.
*
Sağlık için yürüyüşte bile düzenliliğin önemini seziyorum. 
Her adım bir düzenliliğin parçası mı sorusu düşüyor zihnime. Sanki, bir uygarlık meselesi gibi geliyor bana bu konu o an. Gezegenimizin önemli konularından biri gibi, diyorum kendi kendime. İnsanlık bu meseleye daha fazla kafa yormalı hükmüne varınca, gülümsüyorum nedense.  Yağmur sonrası rahatlayan havanın, Karadeniz tarafından gelen serin esintinin verdiği ferahlığın etkisiyle gülümsüyorum. Bakıyorum, ıslak çimenlerin üzerinde başka şekilde uçuşuyor kuşlar, neredeyse kanatları birbirlerine değecek .Ağaçların yapraklarıyla yeni biçilmiş çimenlerin koyu yeşili tabiatın canlılığının dışa vurumu olabilir kendi düzenliliği adına kanaati uyanıyor bende..
Doğa ve insan iç içe. Doğadaki gelişmeler insanı, insanın yaşadıkları da doğayı etkiliyor. Düzenlilik de böyle mi ki acaba?
Düzenli bir özel yaşama ulaşmanın gerekleri üzerinde düşünüyorum Kültür Park'ta yürürken. Çocukluk ve gençlik dönemlerinde insanın gündemine pek gelmiyor. Bizim gibi hızla değişen toplumsal yapıların kültürel yönelimlerinin sık sık farklılaşan değerleri de insanı düzenlilik anlayışı konusunda kararsızlığa sevk edebiliyor. Oysa, düzenlilik tavrının erken dönemde  benimsenmesi insana çok şey kazandırır:
Kişiye zaman kazandırır. Bir çok şeyde tasarruf imkanı verir.
İşini kolaylaştırır. Yerli yersiz sıkıntılar yaşatmaz.
 Düzenlilik aynı zamanda bir disiplin meselesidir. Kişisel yaşama disiplin katar ki, bu fazlasıyla önemli bir unsurdur gencin hayat yolculuğunda. Hayatını bir çok bakımdan kolaylaştırır.
İnsanın hayatında anlamlı bir disiplin-plan yoksa o yaşamın akışında düzenliliği sağlamak oldukça zordur. Düzenliliğin olmadığı durumlar sıradanlık, dağınıklık,  karışıklık, gelişigüzellik gibi kelimelerle ifade edilmekte. "Bu hallerin yoğun olduğu hayat seyrinde, insanı ferahlatan, mutlu eden, ona huzur veren, kişinin verimini artıran, hayatına değer katan, devamlılığı olan estetik yönü olan bir üslup hangi ölçüde çıkar?" sorusu bazı post modern sanat eserlerinde tartışılmaktadır.
*
Kişiden kişiye göre değişen yanları olmakla beraber genele hitap eden tarafları da vardır düzenliliği oluşturmanın.
Düzenlilik süreklilik ister. İlkeli tavır ister. Aynı zamanda bir düşünme sistematiği niteliği de taşır. Kişinin kendi kendini idaresidir bir bakıma.
İnsan hayatını bir de toplumla bütünleşen, dünyayla kesişen tarafı bulunur.
Her uygarlığın bir düzenlilik anlayışı vardır. Mesele sahip olunan imkanlarla bunları kullanabilme yeterliliği.
Tarım-köy toplumunun düzenliliği ile sanayi-şehir toplumlarının düzenliliği aynı değildir. Modern dönem düzenlilik fikrini küresel tüketim anlayışı yönünde biçimlendiriyor.