‘Azap Ahmet Parkı’ Yeniden Yapılırken

Paylaşın:

Facebook Twitter Google

 
 
“Kültür Sitesi” diye yirmi yılı aşkın bir süre varlığına tahammül gösterdiğimiz bina yıkıldı. Bu yıkıma hiç kimse “hayır” demedi. Hatta çoğumuz; kullanışsız, çirkin ve de yapı kültürümüzden uzak bulduğumuz bu hantal binanın yerle bir oluşunu sevinçle karşıladık. Gerçi yapımı için yapılan harcamanın karşılığı olacak beklenen kültür hizmetinde kullanımı sağlanamamış, ekonomik ömrünü doldurmamış olmasına üzüntü de duymadık değil. Zira burası yapılırken İl Özel İdaresi pek çok mülk satışı yapmıştı. Sevindiğimiz husus yıkılan bina yerine bahçe yapılacak olması oldu.
 
Şimdi tasarlanan yeni park-bahçe uygulamasına hazırlık yapılıyor. Buraya kadar ettiğimiz sözler son 20-25 yıl için. Bunun bir öncesi hafızalarda yok. Ondan da öncesi ise hiç hatırlanamaz gibi. Şehir imar tarihimiz içinde olagelen değişiklikleri yeni kuşakların bilip öğrenmesi yaşanan şehrin tarihini bilmek bakımından önem taşır. Şehrin tarihi iyi bilinirse şehrin geçmişi vardır. Bilmiyorsanız geçmişiniz yok demektir. Geçmişin bilinmezliği “köksüzlük” anlamındadır. Köksüz hayat, sağlıklı bir gelecek sağlayamaz.
 
Söz konusu ettiğimiz yer, şehir merkezi içinde, Gazi Caddesinin kuzeyinde, Albayrak Caddesi girişinin batısında kalan yer. Burası 1894 tarihli Çorum haritasında Azap Ahmet Mezarlığı olarak işaretlenmiştir. 1926 yılına kadar da bu mezarlık ayaktadır. O tarihte Belediye Meclisinin aldığı bir kararla bu mezarlık (Azap Ahmet Bahçesi) adıyla; bahçe (park) yapılmak üzere mezarlık toprağı baştan sona eleklerden elenerek, ele gelen iskelet kalıntıları, Ulu Mezarlık ve Hıdırlık mezarlığına taşınmıştır.
 
Cumhuriyet dönemi içinde Çorum şehir merkezi içinde daha önce kurulmasına başlanan  Büyük Park’tan (Hitit Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi batısı) sonra  yeşil alan olarak ihya ve inşa edilen ilk bahçe Azap Ahmet Bahçesi adıyla burada yapılmıştır. Burada eski mezarlıktan açılan alanın bir kısmına ki (bugünkü Gazi Caddesi yolu içinde kalmıştır) havuzlu, küçük bir park yapılmıştır. Halk bu yeni parka zaman içinde ‘Küçük Park’ demiştir.
 
Mezarlık alanının kuzey kısmında kalan arsaya da şehrin ihtiyaç duyduğu sağlık tesisi Doğum Evi binası yapılmıştır. Doğum Evi binasının dört bir tarafı da ağaçlandırılmış, özellikle yola bakan güney kısmı çocuklar için yüzme havuzu ve zengin bir çiçek bahçesi haline getirilmiştir. Doğum Evi, Devlet Hastanesi bahçesine yapılan yeni binaya taşındıktan sonra Doğumevi binası Sağlık Müdürlüğü olarak kullanılmıştır.
 
1990 yılı başında da (sözünü ettiğimiz yıkılan) Kültür Sitesi “75. Yıl Cumhuriyet Kültür Sitesi” binası yapılmıştır. Bu tarihi bilginin bir eksiğini burada vurgulamak istiyorum:
 
Çok yaygın olarak bilinen “Azap Ahmet” adında bir eren kişinin bu mezarlığın bulunduğu çevreyi içine alan mahalleye (Azap Ahmet Mahallesi), buraya elli metre mesafedeki Mescid’e (Azap Ahmet Mescidi) evvelce var olup şimdi olmayan Çeşme’ye (Azap Ahmet Çeşmesi) adlarının verilmesine ve yüzlerce yıl böyle anılmalarına adını veren, halen de
Azap Ahmet Sokağı olarak bir sokağımızda adı yaşayan  Azap Ahmet’in mezarı da bu yerde idi. 1926’da yapılan mezarlık nakli sırasında bu kişiye ait olduğu söylenen mezar burada bırakılmıştır. Çocukluğumuzda (65-70 yıl önce) büyüklerimiz Azap Ahmet’in mezar yerini bizlere göstermişlerdi. Şimdi bunları neden anlatıyorum, merak edenler olabilir. Azap Ahmet isimli Çorum Evliyaları arasında adı geçen ve helva rivayeti hafızalarda yaşatıla gelen bu zatın adına yapılacak park içinde “ hatıra bir taş” koyarak adını belirtmek, böylelikle geçmişle gelecek arasına bir hafıza köprüsü yerleştirerek şehrin temeli, geçmişi ile bağlantı kurmak. Kültür tarihimize mal olmuş değerlere sahip çıkmak, ileride gelişmesini mutlak gördüğümüz ülke içi inanç turizmine Çorum’da bir nokta daha gösterebilmek adına şimdiden bu konuda yetkililerin dikkatlerini çekmek istiyorum.
 
(Azap Ahmet Kültür Parkı) buraya isim olmalı ve park içinde uygun bir yere (Azap Ahmet Nişan Taşı) buraya konulmalıdır. Böyle bir nişan taşının (işaretin konulması) yapılan parka manevi anlam katacak bir kültür zenginliği de olacaktır.  Benden teklif. Uygulama yetki sahiplerinindir.
                                               ***
NOT: Bu yazı (Çorum Park) levhası konmadan önce geçtiğimiz yıllarda Hakimiyet gazetesinde yayınlandı. (Çorum Park) adına da bir itirazım yok.  Tarihi ve çevre yönü ile Azap Ahmet Bahçesi veya Azap Ahmet Parkı da  uygun olurdu. Artık Çorum Parkın tarihi anlatılırken belki bu bilgiler kullanılır. Burası evvelce Azap Ahmet Mezarlığı imiş… Sonra …
Saygılar.